Author: Tần Minh

Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) vừa công bố chip bảo mật VGC v1.0 cùng nền tảng bán dẫn bảo mật đầu tiên do Việt Nam làm chủ thiết kế. Sự kiện đánh dấu bước tiến lịch sử của ngành vi mạch bán dẫn và an ninh mật mã quốc gia, đưa thuật toán mật mã Việt Nam tích hợp trực tiếp vào silicon, tạo tiền đề vững chắc bảo vệ chủ quyền số từ công nghệ lõi.

Suốt hơn 80 năm qua, Ngành Cơ yếu Việt Nam đã hoàn toàn làm chủ các thuật toán mật mã trên phần mềm để bảo vệ bí mật nhà nước. Tuy nhiên, bài toán đặt ra trong bối cảnh chip nhập khẩu có thể làm lộ lọt dữ liệu là phải tạo ra lớp bảo vệ ngay trên phần cứng – tức đưa trực tiếp thuật toán mật mã quốc gia vào chính con chip.

Để đáp ứng yêu cầu này, Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Viettel cùng phát triển nền tảng bán dẫn bảo mật, với VGC v1.0 là sản phẩm đầu tiên. Trong đó, M2 – Ban Cơ yếu Chính phủ xác định yêu cầu bảo mật, xây dựng thuật toán và tiêu chí đánh giá, Trung tâm Bán dẫn Viettel đảm nhiệm thiết kế vi mạch và hiện thực hóa bản thiết kế thành chip.

Chip VGC v1.0 có kích thước đóng gói 10 × 10 mm, chứa 300 triệu bóng bán dẫn (transistor), được chế tạo trên tiến trình CMOS 28 nm. Theo kết quả đo kiểm, chip mã hóa, giải mã nhanh gấp khoảng 15 lần giải pháp thuần phần mềm trong cùng tác vụ. Bên cạnh hiệu năng xử lý, đội ngũ kỹ sư cũng áp dụng biện pháp kỹ thuật để bảo vệ bản thiết kế trước khi chuyển tới nhà máy chế tạo, nhằm hạn chế nguy cơ lộ lọt hoặc dịch ngược.

Trên thế giới, nhiều nhà sản xuất tích hợp chip hoặc phần cứng bảo mật chuyên dụng vào thiết bị số để hỗ trợ xử lý mật mã và bảo vệ dữ liệu, như Titan M trên một số thiết bị Pixel của Google hay Secure Enclave trên các nền tảng của Apple. VGC v1.0 cũng được phát triển theo định hướng này khi trong quý I/2026, lô chip đầu tiên đã vượt qua các hạng mục đo kiểm kỹ thuật, được cấp giấy chứng nhận với phạm vi sử dụng trong kinh tế – xã hội.

Trong khuôn khổ lễ ra mắt, Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Viettel đã ký thỏa thuận theo bốn trụ cột hợp tác trọng tâm. Cùng với nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao tại Hòa Lạc đang được Viettel xây dựng, thỏa thuận hợp tác này là lời khẳng định bước tiến vượt bậc của Việt Nam trong việc tiến tới làm chủ trọn vẹn chuỗi giá trị bán dẫn – thiết kế – sản xuất – đóng gói, góp phần bảo đảm an ninh nguồn cung trước những biến động địa chính trị.

Sự kiện ra mắt Chip VGC v1.0 và nền tảng bán dẫn bảo mật đánh dấu bước chuyển mình lịch sử của Việt Nam từ vị thế người sử dụng công nghệ thành nhà kiến tạo công nghệ, khẳng định trí tuệ Việt Nam trong việc chủ động bảo vệ chủ quyền số quốc gia.