Bước vào lớp 1 không chỉ là chuyển sang một môi trường học tập mới mà còn là cột mốc lớn trong hành trình trưởng thành của trẻ. Theo các chuyên gia và diễn giả, điều quan trọng không nằm ở việc học trước kiến thức mà ở nội lực, sự kết nối và nền tảng cảm xúc.

Mùa chuyển cấp từ mầm non lên tiểu học đang trở thành câu chuyện của hàng trăm nghìn gia đình mỗi năm. Riêng năm học 2025-2026, TP.HCM bước vào giai đoạn tuyển sinh đầu cấp với quy mô lớn; trong khi dữ liệu chuẩn bị cho năm học tiếp theo cho thấy khoảng 155.483 trẻ lớp lá đang sẵn sàng bước vào lớp 1. Đằng sau những con số ấy không chỉ là hành trình chuyển sang một cấp học mới mà còn là những băn khoăn rất đời thường của nhiều phụ huynh: liệu con có đủ tự tin, đủ khả năng thích nghi và đủ vững vàng để bước vào một môi trường hoàn toàn khác?

Cần trang bị cho con nội lực để chuẩn bị bước vào môi trường mới

Chuẩn bị cho con không chỉ là sách vở

Mỗi mùa chuyển cấp, đặc biệt khi con bước từ mầm non lên tiểu học, nhiều phụ huynh thường tập trung vào việc chuẩn bị sách vở, dụng cụ học tập hay cho con học trước toán, chữ viết. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia giáo dục, điều trẻ cần nhất lại không hoàn toàn nằm ở kiến thức.

Chia sẻ tại tọa đàm với chủ đề: “Chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 tuổi bước vào lớp 1” do Hệ thống Giáo dục Mầm non Quốc tế Wisdomland World School tổ chức sáng ngày 23/5, TS. Phạm Thị Thúy – Giảng viên Học viện Hành chính Quốc gia cơ sở TP.HCM cho rằng, hành trang quan trọng nhất để trẻ vào lớp 1 hay xa hơn là bước vào cuộc sống là nền tảng nội lực được xây dựng từ sớm.

Bà Thuý chia sẻ: “Tôi nghĩ điều quan trọng nhất khi chuẩn bị cho con vào lớp 1 không nằm ở việc cho con học trước bao nhiêu kiến thức mà chuẩn bị nội lực để con bước vào một môi trường mới. Nội lực ở đây không chỉ là trí lực mà còn có thể lực, tâm lực, khả năng yêu thương và khả năng kết nối với mọi người xung quanh”.

Theo bà Thuý, điều này có thể bắt đầu từ ba giá trị cốt lõi gồm “ba lực”, “ba không” và “năm yêu”. “Ba lực” gồm thể lực, trí lực và tâm lực. Khi trẻ có nội lực đủ mạnh, các em sẽ có khả năng thích nghi tốt hơn với áp lực và những thay đổi trong cuộc sống. Tuy nhiên, để con có được nền tảng đó, cha mẹ trước hết phải trở thành hình mẫu.

Toàn cảnh toạ đàm

Trẻ mầm non học bằng sự quan sát và bắt chước nhiều hơn là qua những lời dạy mang tính lý thuyết. Vì vậy, cha mẹ muốn trao cho con những giá trị tích cực thì chính mình cũng phải trở thành tấm gương trước tiên.

Bên cạnh đó là nguyên tắc “ba không”, gồm không gây hại cho bản thân, không gây hại cho người khác và không gây hại cho xã hội cũng như môi trường.

Đặc biệt, bà Thuý nhấn mạnh đến “năm yêu”, gồm yêu chính mình, yêu gia đình, yêu đất nước, yêu nhân loại và yêu thiên nhiên. Theo bà, tình yêu gia đình đóng vai trò đặc biệt quan trọng. “Trong quá trình đồng hành với trẻ, tôi nhận thấy nhiều trường hợp gặp khó khăn về tâm lý không xuất phát từ chuyện học tập mà đến từ sự mất kết nối trong gia đình, cảm giác cô đơn, không được thấu hiểu hoặc không tìm thấy hạnh phúc ngay trong chính ngôi nhà của mình”.

TS. Phạm Thị Thúy – Giảng viên Học viện Hành chính Quốc gia cơ sở TP.HCM chia sẻ tại toạ đàm

Điều trẻ cần nhất là sự tự tin và kết nối

ThS. Nguyễn Huỳnh Lâm Thư – Giám đốc Trải nghiệm Học tập hệ thống Wisdomland World School kiêm Tổng Hiệu trưởng Cơ sở Imperia, cho biết bản thân có rất nhiều cảm xúc khi chứng kiến hành trình trưởng thành của các con qua những tác phẩm trưng bày, các tiết mục văn nghệ hay lễ bế giảng cuối năm học. Niềm vui, sự tự hào luôn đi cùng với những băn khoăn rất đời thường của phụ huynh khi con chuẩn bị bước vào lớp 1.

Niềm vui của các trẻ lớp lá của Hệ thống Giáo dục Mầm non Quốc tế Wisdomland World School

Bà Thư chia sẻ: “Là một người mẹ, tôi có rất nhiều cảm xúc khi nhìn các con chuẩn bị bước vào lớp 1. Bên cạnh niềm vui và sự tự hào luôn là những nỗi lo rất đời thường như con có đủ tự tin hay không, con có vui không, có gặp khó khăn gì ở môi trường mới không và khi gặp vấn đề liệu con có biết tìm kiếm sự giúp đỡ hay không”.

Theo bà, kiến thức hay các kỹ năng về toán học, chữ viết hoặc khoa học đều cần thiết nhưng không phải là tất cả. Điều quan trọng hơn là trẻ cần được chuẩn bị về tâm thế, sự tự tin, khả năng tự lập và năng lực bảo vệ bản thân.

Khi bước vào môi trường mới, trẻ cần có tư duy độc lập, biết phân biệt đúng sai, có khả năng bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc cũng như những lo lắng của bản thân. Đồng thời, trẻ cũng cần xây dựng được sự kết nối với gia đình và thầy cô để có thể chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.

Theo bà Thư, sự kết nối giữa cha mẹ và con cái không nhất thiết phải được tạo ra bằng những khoảng thời gian dài mà quan trọng hơn là chất lượng của sự hiện diện. Có thể là những cuộc trò chuyện trong bữa ăn, trước giờ ngủ hoặc trong lúc cùng con đi dạo. Thay vì đặt những câu hỏi đóng như: “Hôm nay con có vui không?”, cha mẹ có thể đặt nhiều câu hỏi mở để trẻ dễ dàng chia sẻ cảm xúc hơn.

Trẻ cần hành trang để vào lớp 1

Và trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh chóng, nhiều phụ huynh cũng đặt ra câu hỏi về việc làm thế nào để trẻ không bị công nghệ thay thế trong tương lai. Theo bà Thư, dù công nghệ phát triển rất nhanh nhưng vẫn có những giá trị thuộc về con người mà không thể thay thế.

“AI có thể làm được rất nhiều việc, thậm chí thay thế rất nhiều kỹ năng mà chúng ta từng phải học nhiều năm mới có được. Nhưng AI sẽ không thể thay thế một cái ôm của mẹ, một ánh nhìn của cha hay sự đồng cảm giữa con người với nhau”, bà Thư nói.

Có lẽ vì vậy, chuẩn bị cho trẻ bước vào lớp 1 không chỉ là chuẩn bị một chiếc cặp mới hay những cuốn tập mới. Quan trọng hơn là chuẩn bị cho con một tâm thế mới để trẻ đủ tự tin, đủ yêu thương và đủ nội lực bước vào một hành trình mới của cuộc sống.

Các em khối lớp lá được Hệ thống Giáo dục Mầm non Quốc tế Wisdomland World School tổ chức lễ “ra trường”

Cũng trong sáng ngày 23/5, Hệ thống Giáo dục Mầm non Quốc tế Wisdomland World School tổ chức lễ tốt nghiệp 2026 cho khối lớp Lá với chủ đề “The Greatest Wisdomland Show – Nơi con bước ra thế giới”.

Sự kiện thu hút hơn 200 phụ huynh, học sinh cùng các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực tâm lý và giáo dục. Đây là cột mốc đánh dấu bước trưởng thành đầu đời của các em nhỏ, là không gian để nhà trường cùng chuyên gia chia sẻ giải pháp giúp trẻ chuẩn bị tâm thế vững vàng bước vào lớp 1.

Phát biểu tại buổi lễ, bà Iride Sorace – Giám đốc Học thuật Hệ thống Wisdomland World School kiêm Tổng Hiệu trưởng Cơ sở Đảo Kim Cương khẳng định: “Mọi bước chuyển mình chiến lược của Wisdomland, từ chăm sóc y tế, học thuật, trường học xanh cho đến việc kiến tạo văn hóa đọc và sự đồng hành chặt chẽ của gia đình đều hướng về một mục tiêu duy nhất là xây dựng bệ phóng vững chắc để các học sinh tốt nghiệp hôm nay bước ra thế giới với tâm thế của những công dân toàn cầu: phát triển toàn diện, vững vàng bản sắc Việt và giàu lòng nhân ái”.